Yazı Detayı
08 Nisan 2015 - Çarşamba 00:15 Bu yazı 1601 kez okundu
 
TÜRKİYE’NİN SİYASAL SİSTEM DÖNÜŞÜMLERİ (1)
Ersoy Yıldız
yildizersoy.38@gmail.com
 
 

                TÜRKİYE’NİN SİYASAL SİSTEM DÖNÜŞÜMLERİ (1)

     Bazen öyle yanılgılar ortaya çıkıyor ki; sanki Türk siyasal sisteminin doğrusal bir çizgi izlediği sanılıyor. Benzer algı yanılmaları ortaya çıkınca, olayları kendi şartları içinde değerlendirmekten uzaklaşıyoruz. Oysa ki, Türk siyasi tarihi biraz incelenirse, Osmanlı Devleti’nin son zamanlarından bu yana az veya çok birbirinden farklı dönemler olduğu görülecektir. Özellikle de yürütme ve yasama ilişkileri açısından bu farklılıklar dikkat çekicidir. Tespit ettiğim farklılıkları, konunun uzunluğunu dikkate alarak iki parçada özetlemeyi uygun buldum.

Önce, 1876-1923 Arası Dönem:

     1) Türkiye’de sistem dönüşümünü bir yerden başlatacak olursak, 1876 yılından başlatmak daha uygun olur. Çünkü bu tarihte Meşrutiyet ilan ediliyor. Meşrutiyetin ilanı ile Türkiye’nin parlamenter sisteme geçtiği kabul edilir. Yürütme yetkisi yine padişahta devam etse de, sistemin içerisine bir de seçimle gelmiş yasa yapıcı bir meclis giriyor. Bu meclise “Osmanlı Mebuslar Meclisi” denmiş.

     2) 1876 yılında oluşan parlamenter sistem ancak 1 yıl devam edebiliyor. Osmanlı-Rus harbi gerekçe gösterilerek parlamenter sisteme son veriliyordu. Yani meclis dağıtılıyor.

     3) 1908 yılında 2.Meşrutiyet ilanı ile parlamenter sisteme bir daha dönüş yapıldı. Bir daha “Osmanlı Mebuslar Meclisi” toplanıyor. 1908 yılından 1918 yılına kadar Türkiye’de uygulanan sisteme parlamenter sistem denebilir. Çünkü, 1918 yılına kadar Osmanlı Mebuslar Meclisi kör-topal da olsa devam ediyor. Yürütme yetkisini elinde tutan padişah, onun karşısında da seçimle gelmiş yasama gücünü elinde tutan bir meclis var. Bu,  tipik bir parlamenter sistemdir. Fakat bu parlamenter sistemin iyilik hali uzun sürmedi.

Padişahın aşırı yetkileri azalıyordu azalmasına da bu defa da iktidarı ele geçiren partinin ağır baskısı başladı. İktidar olmak için partilerin yarışları eşit şartlarda gerçekleşmiyordu. Tarihe “sopalı seçimler” olarak geçen seçimler başladı. Özellikle 1913 sonrasında İttihat Terakki Partisi iktidarı bütünüyle ele geçirdi. Bu açıdan bakılırsa bu dönemin ideal parlamenter sistem olduğu söylenemez. İttihat Terakki Partisi’nin ağır baskısının hissedildiği tek partili parlamenter sistem de denebilir.

     4) 1918 yılı Mondros sonrasında padişah Vahdettin’in meclisi feshettiği, yani parlamenter sisteme ara verdiği görülüyor. Yani Osmanlı mebusları evlerine memleketlerine dönüyordu. 1918’den 1920 yılına kadar seçimle gelmiş bir meclisin olmadığı bir boşluk bulunuyor

     5) 23 Nisan 1920’de Ankara’da TBMM’nin toplandığı görülüyor. 1923 yılı Cumhuriyet’in İlanına kadar da Türkiye bu meclis ile yönetildi. 1920-1923 arası dönem parlamenter sistem olarak pek kabul görmüyor. Bu dönem için yapılan tanım “meclis hükümeti dönemi” tanımıdır. 1920-1923 arası dönem, hem Kurtuluş Savaşı’nın devam ettiği, hem Türkiye Cumhuriyeti’nin temelleri atılmaya başladığı dönemdir. Bu bakımdan “Meclis Hükümet Dönemi” de kendine özgü bir sistemdir. Parlamenter sisteme benzemediği gibi başkanlık sistemine de benzemiyordu. Çünkü hem yasama görevi hem yürütme görevi mecliste toplanmıştı. Meclis başkanı da aynı zamanda devlet başkanı konumundadır.

-Devamı gelecek yazıda-

 

 
Etiketler: TÜRKİYE’NİN, SİYASAL, SİSTEM, DÖNÜŞÜMLERİ, (1),
Yorumlar
Yazarlar
Alıntı Yazarlar
Puan Durumu
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Galatasaray
19
0
2
1
6
9
2
Başakşehir
15
0
1
3
4
8
3
Beşiktaş
15
0
1
3
4
8
4
Kasımpaşa
15
0
3
0
5
8
5
Trabzonspor
13
0
3
1
4
8
6
Antalyaspor
13
0
3
1
4
8
7
Alanyaspor
12
0
4
0
4
8
8
Göztepe
12
0
4
0
4
8
9
Yeni Malatyaspor
12
0
2
3
3
8
10
Konyaspor
12
0
2
3
3
8
11
Ankaragücü
10
0
4
1
3
8
12
Kayserispor
9
0
3
3
2
8
13
Sivasspor
9
0
3
3
2
8
14
Bursaspor
9
0
2
6
1
9
15
Fenerbahçe
8
0
4
2
2
8
16
Çaykur Rizespor
7
0
3
4
1
8
17
Akhisar Bld. Spor
5
0
5
2
1
8
18
Bb Erzurumspor
5
0
5
2
1
8
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Haber Yazılımı

atasehir escort umraniye escort kadikoy escort kadikoy escort

bodrum escort bodrum escort bodrum escort