Yazı Detayı
28 Temmuz 2015 - Salı 20:08 Bu yazı 2702 kez okundu
 
GÜNEY SINIRLARIMIZDAKİ ÇATIŞMALARIN GERİSİNDE NE VAR?
Ersoy Yıldız
yildizersoy.38@gmail.com
 
 

    
Böylesi gelişmelerin yaşanacağı belliydi. Fakat birden bire ortaya çıkmış olması hemen herkesi şaşırttı. Şimdiki manzaraya göre, zaman zaman Kürt-Arap çatışması; zaman zaman da PKK-IŞİD-Türkiye arasındaki çatışmalar gibi gözüküyor. Görünürde böyle olsa da acaba gerisinde yatan gerçek nedenler bunlar mı?

Kanaatime göre, görünürdeki nedenler büyük bir bütünün sadece küçük bir parçasını oluşturuyor. Meseleyi bu boyuta indirmek, sığ bir bakış ve illizyonik bir algı yanılması oluşturur. Oysa ki, yaşanan çatışmalar küresel, bölgesel, mezhepsel, yerel ve etnik çıkar çatışmalarından bağımsız düşünülemez. Ya da bu tür çıkar çatışmalarının yansımalarından başkası değildir.

Küresel çıkar çatışmaları ki, ana merkezi oluşturuyor. Ortadoğu'da neler oluyorsa bu ana merkezin etrafında dönüyor. Bir kere Ortadoğu, dünyanın en büyük petrol rezervlerini oluşturuyor. Başta ABD ve Batı ülkeleri zengin petrol rezervlerini kontrol altında tutmak, petrolün ucuz ve sorunsuz bir şekilde akışını istiyor. Fakat bu kutuptaki ülkelerin karşısında hatırı sayılır başka bir rakip var. Ortadoğu'nun kontrolünü Batı ülkelerine bırakmak istemeyen Çin, Rusya ve İran üçlüsünden oluşuyor. Çin, Rusya ve İran'ın hep devrilmeye ramak kalmış Beşar Esad'ı sonuna kadar desteklemeleri de buradan kaynaklanıyor. Çünkü Ortadoğu'da Suriye gibi son kalelerini vermek istemiyorlar. Haliyle iki küresel kutup arasındaki çıkar çatışması bölgelede silahlı çatışmaları körüklüyor.

Bölgesel nedenlerin en başında ise İsrail'in güvenliği geliyor. Özellikle ABD için İsrail'in güvenliği her şeyden önce geliyor. İsrail'in rahat ve huzurunu bozucu, güvenliğini tehdit eden bir sarmalın içinde kalması istenmiyor. Ortadoğu ne kadar küçük parçalara bölünürse, ne kadar kendi içinde çatışmalar yaşarsa İsrail'in güvenliği de önemli ölçüde garanti altına alınmış sayılıyor. Mesela, yıllardan beri hiç gündemden düşmeyen BOP ile Ortadoğu'yu daha küçük parçalara bölme niyetlerinden biri petrol ise bir diğeri de İsrail'in güvenliğidir.

Mezhepsel nedenler ise, ezelden beri Ortadoğu'da zaten Şii ve Sünni bloklaşma içten içe yaşanıyordu. Irak ve Suriye'deki nüfusun mezhepsel dağılımı en uygun ortamı oluşturuyordu. Fakat Saddamlı Irak’ta ve Esadlı Suriye’nin otoriterleşmiş yönetim şekli çatışma ortamı sağlamıyordu. Saddam, büyük Şii nüfusu yok sayarken; Esad’da büyük Sünni nüfusu yok sayıyordu. Saddam’ın devrilmesi ve Irak'ın parçalanmaya başlaması; Beşar Esad yönetiminin kontrolünü kaybetmesi Şii-Sünni çatışmasının üzerindeki örtüyü kaldırdı. Bir de buna İran'ın Ortadoğu'ya hakim olmak için Şii mezhebini Truva Atı görmesi; başta Suudilerin Sünni cephe oluşturmaya çalışması Şii-Sünni silahlı çatışmalarını da körükledi.

Yerel ve etnik faktörler ise başta anlattığım gibi çatışma nedenlerinin gerisindeki en küçük parçalarıdır. Yerel, etnik ve hatta mezhepsel çatışmalar bazen kontrol edilemez gibi görünse de; aslında küresel ve bölgesel çıkar kaygıları etrafında dizayn ediliyor. Farkında olsunlar ya da olmasınlar kendilerine biçilen rolleri oynuyorlar. Tabi ki roller hep aynı değil, bazen birine bazen diğerine rol biçiliyor.

Peki Türkiye'ye doğru saldırıların niyeti ne olabilir. Birçok faktör işin içine girmiş olabilir. En net görüneni ise, kendi sınırlarını korumaya çalışmaktan yorulmuş bir Türkiye isteyenler olabilir. Ya da yorulmaktan Ortadoğu'dan ötelenen, bir iddiası kalmayan, Ortadoğu'da aktör olma özelliğini kaybetmiş olmasını isteyen güçler olabilir.

 

 
Etiketler: GÜNEY, SINIRLARIMIZDAKİ, ÇATIŞMALARIN, GERİSİNDE, NE, VAR?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
02 Temmuz 2016
Başkanlık Sistemi ve Üniter Yapı
7219 Okunma.
18 Haziran 2016
Politikada Mizah
1321 Okunma.
08 Haziran 2015
Başkanlık Sistemi Tartışması Asıl Şimdi Başlamalıdır
1900 Okunma.
29 Mayıs 2015
Türkiye’de Sistem Tartışması Bitmez
1666 Okunma.
19 Mayıs 2015
Demokrasi Yönünden Sistemler Farkı
1583 Okunma.
04 Mayıs 2015
3 Mayıs Türkçülük Bayramıydı
1776 Okunma.
02 Mayıs 2015
Amerika’da Niçin Sistem Tartışması Yapılmaz?
1591 Okunma.
26 Nisan 2015
“Develeri Oynatmayın Beyler!”
1749 Okunma.
21 Nisan 2015
Ermeni Meselesi Türkiye İçin Aşil Sendromu Olmamalıdır
1666 Okunma.
15 Nisan 2015
“Osmanlı’da ve İran’da -Mezhep ve Devlet-”
1637 Okunma.
12 Nisan 2015
“Chp’nin İki Parmak Solundayız!” (1946’lı Yıllar)
1658 Okunma.
12 Nisan 2015
Milletvekili Adaylarımız Neler Düşünür?
1565 Okunma.
09 Nisan 2015
Türkiye’nin Siyasal Sistem Dönüşümleri (1923-1946 arası)
1820 Okunma.
08 Nisan 2015
TÜRKİYE’NİN SİYASAL SİSTEM DÖNÜŞÜMLERİ (1)
1727 Okunma.
08 Nisan 2015
Savaşların Değişen Yüzü: Hibrit Savaşlar
1633 Okunma.
04 Nisan 2015
ABD Dünyanın Kontrolünü Kaybediyor Mu?
1783 Okunma.
28 Mart 2015
Yemen Üzerinden İran’ı Tartışmak
1723 Okunma.
26 Mart 2015
Kumpaslı Mecazi Söylemler Öyle Çoğaldı ki!
1886 Okunma.
21 Mart 2015
Japonlar, Çocuklarına Hiroşima'yı ve Nagazaki'yi Niçin Gezdirir?
2244 Okunma.
19 Mart 2015
'Biz Anafartalara Bir Dar-ül Fünun (Üniversite) Gömdük'
1771 Okunma.
18 Mart 2015
“Gençlerden Ecdada Mektup”
1810 Okunma.
10 Mart 2015
Eşeğin Gölgesi Davası
3124 Okunma.
08 Mart 2015
Dünden Bugüne, Türkiye’de Kadınların Siyasal Katılımı (I)
1739 Okunma.
06 Mart 2015
SİYASAL KATILIMDA VE SİYASAL TEMSİLDE KADININ YERİ
2114 Okunma.
06 Mart 2015
MUSUL KONUSU YİNE GÜNDEME OTURACAK GİBİ
1689 Okunma.
Haber Yazılımı