Haber Detayı
01 Ocak 2018 - Pazartesi 22:42 Bu haber 1743 kez okundu
 
İsmet İnönü’nün Avanos’u Ziyareti
AVANOS Haberi


Devrin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Eyüp Sabri Berksun’un belediye başkanlığı zamanında Avanos’u ziyaret etmiştir. İnönü’nün 8 Ağustos 1942 tarihinde yaptığı bir günlük gezi Himmetdede tren istasyonuna inmesiyle başlar. İncesu,  Ürgüp, Arapsun (Gülşehir) ve Avanos ziyaretleriyle devam eder. Gezi esnasında bazı can sıkıcı olaylar da yaşanır. Özellikle Arapsun’da yaşanan olaylar herkesi çok üzer.

 Rivayete göre, İnönü’nün geleceğini öğrenen Arapsunlu yerel yöneticiler durumu daha da kötü göstermek için halkı el altından öğütlemişlerdi. İnönü’den bir takım yardımlar alabilmek için özellikle Dellerliler üzerlerindeki kıyafetleri yırtmışlar, en kötü, kirli kıyafetlerini giyerek İnönü’ye bağırmış ve taş atmışlardır. İş kontrolden çıkmaya başlayınca meselenin vahametini anlayan yerel yöneticiler halkı kontrol edememişler ve tatsızlıklar yaşanmıştır. Otomobilinden inen İnönü’nün yakasına yapışan bir Arapsunlu’ya İnönü ne istediğini sorduğunda “açız, ekmek istiyoruz” diye bağırmıştır. Polis marifetiyle olay biraz yatışınca yakasına yapışan Arapsunlu’yu çağıran İnönü ne olduğunu sorar. O da kendilerinin öğütlendiğini ona göre davrandıklarını anlatır. Mizanseni anlayan İnönü çok kızar, Arapsun’da hiç durmaz, Avanos’a doğru yola çıkar. 

Bazı kaynaklarda İnönü’yü taşlayıp “açız” diye bağıranların Arapsunlu değil İncesulu olduğu söylenir. Elimizdeki belgeler de bu görüşü destekler mahiyettedir. İnönü’nün kendi el yazısıyla yazdığı ve sonradan yayınlanan günlüklerde bu ziyaretten şöyle bahsedilmektedir:            

İnönü 7 Ağustos’ta Kayseri, Niğde ve Kırşehir illerini kapsayan bir yurt gezisine çıkmıştır.

              8 Ağustos Cumartesi: İncesu, Ürgüp-Nevşehir-Arapsun-Avanos (Yelizliler çok güzel. İncesu’da fitne). 

               9 Ağustos Pazar: Ankara’ya avdet. Ziraat vekili gezdiğim yerleri tanıyor. Şarap kooperatifi için çalışacak. İlk tahsil ve akşam sanat okulları için Maarif çalışacak[1].

 İsmet İnönü’nün bizzat tutmuş olduğu bu notları incelendiğinde İnönü’nün Maarif Vekili Hasan Ali Yücel ve Ziraat Vekili Reşat Muhlis Erkmen ile birlikte günü birlik bir gezi yaptığı anlaşılmakta. “Yelizliler çok güzel” diyerek beğenisini ifade ederken “İncesu’da fitne” sözüyle kendisini hoş karşılamayan ve taşlayan İncesu’yu kastediyor olmalıdır. Gezilen bölgenin ağırlıklı olarak üzüm yetiştiricisi olması sebebiyle bu bölge halkının muhtemel talebi Ziraat Vekiline, eğitim ve okullarla ilgili talepleri de Maarif Vekiline havale edilmiş görünmektedir.  İnönü’nün güzel dediği Yeliz ya da Yelizlilerin neresi ya da kim olduğuna dair bilgi bulunamamıştır. Gerek Ürgüp’te gerekse İncesu’da burası hakkında bilgisi olan birisine rastlayamadık. Yine İnönü’nün notları arasında Arapsun’la ilgili bir bilgi olmaması da dikkat çekicidir.

Ömer Tok, İsmet İnönü’nün Avanos’u ziyaretini şu şekilde anlatır: “Yolda giderken Kızılöz mevkiinde bizim Çit damları dediğimiz evlerimiz vardı. Cemel köyünün yakınına düşer. Yazın hayvanlarımızı yaylaya oraya çıkarırdık. Hayvanlar orada yayılır, damlarda da çoluk, çocuk, kadınlar kalır, kışlık yiyecekleri hazırlardı.  Ben de ufaktım. Birden arabalar geldi. Bir koşuşturmaca yaşandı. Gelen İsmet Paşa’ymış.  Ebem Emine Tok hemen karşıladı. Hoş geldin dedi. Oturttu. Paşaya zorla taze tereyağlı yufkadan yapılmış dürüm ve koyun yoğurdundan yapılmış ayran ikram etti. Paşa beni tanıyor musun deyince tanıyorum sen milli şefsin, dedi. İnönü,  milli şefin ne olduğunu sorunca gece gündüz milleti için çalışan kişi diye cevap verdi. İnönü, bu sefer haliniz nasıl ebe diye sordu. Ebem, şükür iyiyiz aç değil, açık değil, geçinip gidiyoruz, diye cevap verdi. İsmet Paşa hiç mi sıkıntınız, derdiniz yok, deyince efendi bir derdimiz var, Avanos’ta ortaokul yok, çocuklarımızı dışarı yolluyoruz bu bize ekonomik olarak zor oluyor hem de hasretlik çekiyoruz. Avanos’a bir ortaokul açarsanız çok iyi olur der. Bu fedakâr Anadolu kadınının söyledikleri İsmet Paşa’nın çok hoşuna gider. Avanos’a ortaokul açılması için hemen çalışmalara başlanması emrini verir[2].”

İsmet İnönü’nün Avanos ziyaretinin tanıklarından biri olan İbrahim Karadağ o günü şöyle hatırlamaktadır: “İsmet İnönü’nün 1942’de Avanos’u ziyaretinde belediye başkanı Eyüp Sabri Berksun’du. Bir gözünün hep kapalı olması sebebiyle Kör Reis namıyla anılırdı. Taş Köprü’den Kızılırmak İlkokulu’na kadar Avanos halıları serilmişti. İnönü halıların üzerinde yürüyerek Kızılırmak İlkokulu’na kadar geldi. O zamanlar okula yol tarafından merdivenlerden girilirdi. Bu merdivenlere çıktı ve halka hitaben bir konuşma yaptı.  Halk İnönü’ye çok ilgi gösterdi. Bu ilgi İnönü’nün çok hoşuna gitti.”

Avanos Belediyesini ve Kaymakamlığı ziyaret eden İnönü’ye Belediyede üzerinde kendi resminin işlendiği bir halı hediye edilir. İnönü teşekkür ederek halıyı alır ve belediye başkanı Eyüp Sabri Berksun’dan kendi adına belediyede saklamasını ister. Anlatıldığına göre bu halının kaderi de seçilen belediye başkanının siyasi görüşüne göre şekillenmektedir. CHP’li bir başkan seçildi ise duvara asılmakta muhalif birisi seçildiyse depoya kaldırılmaktadır. İnönü’nün portresi olan bu halı hâlen belediye başkanlığı makamında durmaktadır.  İnönü’ye hediye edilen bu halıyı kimin dokuduğu konusunda çeşitli görüşler vardır. Mevcut Belediye Başkanı İsmet İnce bu halıyı Emine Tok’un dokuduğunu duyduğunu söylemektedir. Emine Tok’un torunu Ömer Tok’a göre de halıyı Şemsinin Ahmet lakaplı Ahmet Gündüz’ün eşi Çopur Ayşe dokumuştur. Ona da bunu söyleyen rahmetli Ali Rıza Karataş’tır.

Halıya dokunan portre 29 Ekim 1940 tarihinde bütün CHP örgütlerine ve Avanos örgütüne de gönderilen İnönü’nün imzalı resmidir. Üzerinde “Partimin Avanos Kazası İdare Heyetine Sevgi İle, CHP Genel Başkanı, Reisicumhur, İsmet İnönü “ ibaresi bulunmaktadır. Bu fotoğraf  yıllarca duvarda çerçevesiz olarak asılı durur. Bu sebeple de bir hayli yıpranır ve kirlenir. 1969’da İzzet Yener’in ilçe başkanlığı sırasında İsmet Güven tarafından alınarak temizletilir ve çerçeve yaptırılır. 12 Eylül 1980 de askerler tarafından yönetime el konulur ve partiler kapatılır, malları Hazineye irat kaydedilir. Avukat Kani Özçelik, İnönü’nün bu fotoğrafını gizlice alarak bürosunun arkasında bir yere asar. Böylece kaybolmasını engeller. Normal siyasi yaşamın başlamasından sonra fotoğrafı duvarda görenler “bu fotoğrafı ver de tekrar partiye asalım” diye isterlerse de “ne o bana yakıştıramıyor musunuz bu fotoğrafı” diyerek vermek istemez. Daha sonra fotoğrafı bürosundan alır, evinin duvarına asar[3]. 2016 yılında Kani Özçelik’in vefatından sonra İsmet İnönü’nün bu tarihi fotoğrafı ailesi tarafından CHP İlçe Teşkilatına getirilerek iade edilir. Böylece fotoğraf uzun bir aradan sonra gerçek yerine dönerek duvara asılır. Bu fotoğrafın aynısı Hacıbektaş’ta da bulunmaktadır.

Mehmet KILIÇ

 


[1] Ali Akuzun, İnönü ve Ürgüp, www.akuzun.com

[2] Emine Tok’un bu hususta söyledikleri için bkz. Zeynep Korkmaz, Nevşehir ve Yöresi Ağızları TDK Yay., Ankara 1994, s.170.

[3] Nakleden: İsmet Güven(Emekli esnaf)

 

 

 

Kaynak: (Avanos Gazetesi) - Avanos Gazetesi Editör: Avanos Gazetesi
 
Etiketler: İsmet, İnönü’nün, Avanos’u, Ziyareti,
Haber Videosu
Yorumlar
Alıntı Yazarlar
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Fenerbahçe
36
36
2
6
10
18
2
Fenerbahçe
36
36
2
6
10
18
3
Medipol Başakşehir
36
31
3
3
11
17
4
Medipol Başakşehir
36
31
3
3
11
17
5
Galatasaray
35
37
4
2
11
17
6
Galatasaray
35
37
4
2
11
17
7
Göztepe
30
31
6
3
9
18
8
Göztepe
30
31
6
3
9
18
9
Beşiktaş
30
29
3
6
8
17
10
Beşiktaş
30
29
3
6
8
17
11
Kayserispor
30
25
3
6
8
17
12
Kayserispor
30
25
3
6
8
17
13
Trabzonspor
29
33
4
5
8
17
14
Trabzonspor
29
33
4
5
8
17
15
Sivasspor
26
23
7
2
8
17
16
Sivasspor
26
23
7
2
8
17
17
Bursaspor
25
28
6
4
7
17
18
Bursaspor
25
28
6
4
7
17
19
Yeni Malatyaspor
23
21
7
5
6
18
20
Yeni Malatyaspor
23
21
7
5
6
18
21
Kasımpaşa
22
28
8
4
6
18
22
Kasımpaşa
22
28
8
4
6
18
23
Akhisarspor
19
22
8
4
5
17
24
Akhisarspor
19
22
8
4
5
17
25
Alanyaspor
18
30
10
3
5
18
26
Alanyaspor
18
30
10
3
5
18
27
Osmanlıspor FK
18
26
10
3
5
18
28
Osmanlıspor FK
18
26
10
3
5
18
29
Gençlerbirliği
17
22
9
5
4
18
30
Gençlerbirliği
17
22
9
5
4
18
31
Antalyaspor
17
19
8
5
4
17
32
Antalyaspor
17
19
8
5
4
17
33
Atiker Konyaspor
15
16
10
3
4
17
34
Atiker Konyaspor
15
16
10
3
4
17
35
Kardemir Karabükspor
9
14
13
3
2
18
36
Kardemir Karabükspor
9
14
13
3
2
18
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
,